FOPA o Chłodnej – gorąca dyskusja i zimne realia

Wczoraj w Domu Spotkań z Historią odbyła się kolejna debata Forum Obywatelskiego Piękna Architektura dla Warszawy. Tym razem tematem dyskusji była rewitalizacja ul. Chłodnej. Choć spotkanie mieszkańców, architektów i przedstawicieli władz dzielnicy Wola było gorące to nastroje studzą podstawowe braki w przedsięwzięciu. Cóż nam z ciekawej koncepcji jeśli brak ciągle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i inwestorzy mogą pokrzyżować wszelkie plany agresywną zabudową mieszkaniową?

Część prezentacyjną spotkania rozpoczął profesor Eugeniusz C. Król z Collegium Civitas, porównując aktualne zdjęcia ulicy Chłodnej z fotografiami z okresu II wojny światowej. Porównanie dobitnie pokazało, że jedna z najbardziej żywych niegdyś ulic stolicy dziś jest najlepszym przykładem urbanistycznego chaosu: – Nie ma tam ładu przestrzennego, nic do niczego nie pasuje, a każdy budynek jest w innym stylu – przekonywał profesor. Zestawiając ze sobą kilka budynków z Chłodnej: wieżowiec WTT, zabytkowe przedwojenne kamienice, paskudny budynek Sanepidu, kościół św. Karola Boromeusza, zwartą modernistyczną zabudowę przy skrzyżowaniu z Al. Jana Pawła II i zabytkowy budynek Straży Pożarnej trudno się z nim nie zgodzić.

Następnie głos zabrał prowadzący dyskusję Tomasz Markiewicz ze Stowarzyszenia Zespół Ochrony Dziedzictwa Kulturowego. – Chłodna wraz z Elektoralną stanowi największy, oprócz Starego i Nowego Miasta, obszar w Warszawie pokryty oryginalnym, przedwojennym brukiem – tłumaczył Markiewicz prezentując zdjęcia ulicy. W wielu miejscach nawierzchnia mocno ucierpiała i oczywiste jest, że w przypadku remontu konieczna będzie dokładna inwentaryzacja i odtworzenie zniszczonych elementów bruku.

Głównym elementem prezentacji było wystąpienie dr inż. arch. Krystyny Gruszeckiej z pracowni Studio Ka. Wraz z zespołem przedstawiła główne założenia koncepcji rewitalizacji Chłodnej, która zwyciężyła w zeszłorocznym przetargu organizowanym przez Urząd dzielnicy Warszawa Wola. Koncepcja ta dotyczy jedynie zagospodarowania pasa drogowego i infrastruktury technicznej, architektura jest jedynie propozycją projektantów.

Głównym założeniem jest zwężenie jezdni do ok. 9 metrów szerokości i poszerzenie chodników. W ten sposób Chłodna miałaby się stać również deptakiem. Koncepcja przewiduje zachowanie bruku na całej długości ulicy, chodniki z granitowych płyt i obsadzenie południowej strony ulicy lipami. Ulica mą kursować tramwaj konny, który w pierwotnym planie miał docierać aż do Muzeum Powstania Warszawskiego, jednak z uwagi na konieczność przecięcia ruchliwej ulicy Towarowej jego bieg zakończy się na wysokości WTT. Projekt obejmuje również elementy małej architektury: lampy-pastorały, ławki, okrągłe, stylizowane na przedwojenne słupy ogłoszeniowe i stojaki umożliwiające organizowanie „pchlego targu”.

Planowana infrastruktura techniczna umożliwiać ma zmienną funkcję ulicy – czasowe zamykanie jej dla ruchu i organizowanie imprez kulturalnych ma przywrócić życie na Chłodnej. Historyczny bazar Kercelak miałby powrócić na Chłodną i w postaci hali targowej zastąpić szpecące dziś ulicę punkty handlowe na odcinku pomiędzy ul. Żelazną a Wronią. Swoje miejsce na Chłodnej ma mieć też historia i religia. Przy ulicy mieści się przecież Kościół św. Karola Boromeuszka, kościół Babtystów i miejsce, gdzie przebiegała nad Chłodną kładka łącząca duże i małe getto. Ta ostatnia ma być upamiętniona w symboliczny sposób. Jedną z propozycji są odciśnięte w nawierzchni ślady stóp.
Parkingi mają „wejść” do budynków, ulokowane na pierwszych dwóch kondygnacjach nowej zabudowy. W kwestii architektury Studio Ka proponuje nowoczesne rozwiązania od strony ul. Towarowej. Połączone ze sobą budynki miałyby tworzyć rodzaj bramy, nawiązując w ten sposób do mieszczących się tam niegdyś rogatek. Takie rozwiązanie wpisuje się ciekawie w zastaną przestrzeń. Jedynie nowoczesna architektura ma szansę stać się sąsiadką WTT i nie przegrać z wysokościowcem.

Po prezentacji tej ciekawej koncepcji głos zabrał przewodniczący Rady dzielnicy Wola Michał Szczerba. – Szczegółowy projekt wykonawczy powstanie w przyszłym roku, a w budżecie mamy zarezerwowane już środki na inwestycję. 6 mln. zł na rok 2009 i 6,75 mln złotych na rok 2010 – zapowiedział przewodniczący. Środki te na pewno nie są wystarczające, ważne jednak, że są w ogóle. Największym problemem rewitalizacji Chłodnej jest fakt, że zabrano się za nią od końca, co dobitnie pokazała dalsza dyskusja. Większość mieszkańców pytała: – jak możemy rozmawiać o rewitalizacji i wyglądzie samej ulicy nie wiedząc, jakie budynki powstaną na Chłodnej?

Wciąż brak miejscowego planu zagospodarowania dla tej okolicy i jedyny pewnik to, że zabudowa nie może przekroczyć 30 metrów wysokości. Nie ma jednak pewności co do jej wyglądu i funkcji. A przecież właśnie rodzaj zabudowy powinien określać kierunek rozwoju ulicy. Obserwując agresywne inwestycje mieszkaniowe w okolicy można się obawiać, że Chłodna bez planu stanie się sypialnią, a deptaku i kultury do sypialni nikt nie wpuści. Zakończona niedawno inwestycja mieszkaniowa na rogu Wroniej i Chłodnej, łamiąca pierzeję ulicy otwartym podwórzem jest pierwszym krokiem takiego rozwoju wypadków.

Michał Szczerba zapewnił, że zwróci się do władz miasta z wnioskiem o uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a Tomasz Markiewicz zobowiązał się w imieniu FOPY, że będzie tej sprawy doglądał.

Widać jak na dłoni, że rewitalizacja Chłodnej to kwestia kilku ładnych lat i sprawa nie jest jeszcze przesądzona. Cieszy jednak podejście władz dzielnicy które starają się współpracować z mieszkańcami i sam fakt, że wreszcie publiczny dialog jest inicjowany przed rozpoczęciem prac i podjęciem decyzji, a nie post factum.

Dziekuję zespołowi Studio Ka za udostępnienie ilustracji koncepcji rewitalizacji ul. Chłodnej.

• Studio Ka - autorzy opracowania:

dr inż. arch. Krystyna Gruszecka, OIU WA 62
mgr inż. arch. Danuta Andrzejewska Wa-888/94
mgr inż. arch. Tomasz Boguszewski OIU WA 369
techn. Piotr Wilczewski MOI IB nr ew.: MAZ/BD/5800/01 - komunikacja
inż. Juliusz Talarczyk: instalacje elektryczne (oświetlenie)
inż. Sławomir Tomala: instalacje elektryczne
techn. Jacek Guranowski: instalacje sanitarne
inż. Zofia Bandurska: instalacje sanitarne
inż. arch.kraj. Agata Żak - zieleń
mgr arch.kraj. Dominika Wójtowicz
mgr.arch.kraj. Justyna Zakościelna